Na skróty
- Wayfinding na stadionach, halach widowiskowych i basenach
- Oznakowanie obiektów sportowych – dlaczego skala ma znaczenie?
- Od parkingu do sektora – wayfinding w dużym obiekcie sportowym
- Stadion, hala, basen czy ośrodek rekreacyjny – różne przestrzenie, jeden spójny system
- Oznakowanie obiektu podczas różnych wydarzeń
- Estetyka, identyfikacja wizualna i trwałość oznakowania
- Bezpieczeństwo i dostępność w obiektach sportowych
- Kompleksowe oznakowanie obiektów sportowych – od audytu po montaż
- Najważniejsze informacje
Wayfinding na stadionach, halach widowiskowych i basenach
Stadiony, hale sportowe i widowiskowe, baseny czy rozbudowane ośrodki sportu i rekreacji to przestrzenie, w których sprawny system informacji wizualnej ma szczególne znaczenie. Duża powierzchnia, wiele wejść i stref, parkingi, trybuny, szatnie, zaplecze sportowe czy przestrzenie przeznaczone dla różnych grup użytkowników sprawiają, że bez odpowiedniego oznakowania łatwo o dezorientację.
Dobrze zaprojektowany wayfinding w obiekcie sportowym pomaga przeprowadzić użytkownika przez całą drogę – od wjazdu na teren kompleksu lub parkingu, przez właściwe wejście, aż do konkretnego sektora, szatni, trybuny czy innego miejsca docelowego. W przypadku największych obiektów oznakowanie staje się więc nie zbiorem pojedynczych tablic, lecz rozbudowanym i przemyślanym systemem.
Oznakowanie obiektów sportowych – dlaczego skala ma znaczenie?
Obiekty sportowe i rekreacyjne mogą mieć bardzo różny charakter. Innego systemu informacji będzie wymagał miejski basen, innego hala sportowa, a jeszcze innego wielofunkcyjny stadion lub rozległy kompleks zarządzany przez miejski ośrodek sportu i rekreacji.
Wspólnym mianownikiem jest jednak konieczność szybkiego przekazywania informacji osobom, które często pojawiają się w danym miejscu po raz pierwszy. Dotyczy to zarówno uczestników wydarzeń i kibiców, jak i zawodników, rodziców dzieci uczestniczących w zajęciach, trenerów, pracowników, ekip technicznych czy dostawców.
W przypadku dużych stadionów dochodzi dodatkowo podział na wiele niezależnych stref przeznaczonych między innymi dla widzów, zawodników i sędziów, mediów, personelu czy gości VIP. Taka struktura powoduje, że sposób poruszania się po obiekcie powinien być przemyślany już na poziomie całego systemu informacji, a nie pojedynczych oznaczeń.
Od parkingu do sektora – wayfinding w dużym obiekcie sportowym
Właściwe oznakowanie stadionu czy hali powinno rozpoczynać się jeszcze przed wejściem do budynku. Użytkownik musi wiedzieć, gdzie znajduje się odpowiedni parking, którędy dotrzeć do wejścia oraz jak znaleźć właściwą strefę obiektu.
W przypadku dużych stadionów system wayfindingu może prowadzić użytkownika stopniowo: od terenu wokół obiektu, przez konkretną strefę i wejście, aż po sektor, blok trybun, rząd i miejsce. FIFA wskazuje właśnie taką hierarchiczną organizację informacji jako jedno z podstawowych założeń systemów oznakowania stadionów.
W praktyce oznakowanie obiektów sportowych i rekreacyjnych może obejmować między innymi:
- oznakowanie dojazdu, wjazdów i parkingów,
- pylony i tablice informacyjne na terenie zewnętrznym,
- oznaczenia wejść i wyjść,
- mapy oraz plany kompleksu,
- oznaczenia sektorów i trybun,
- numerację rzędów i miejsc,
- oznaczenia szatni, przebieralni i sanitariatów,
- kierunkowskazy do boisk, kortów, basenów i innych stref aktywności,
- oznaczenia kas, punktów informacji i kontroli wejścia,
- oznakowanie gastronomii, punktów medycznych i przestrzeni wspólnych,
- oznaczenia przestrzeni technicznych i zaplecza pracowniczego.
Najważniejsza jest przy tym konsekwencja. Użytkownik, który otrzymał określoną informację przy wejściu, powinien odnajdywać kolejne oznaczenia zgodnie z tą samą logiką, kolorystyką i sposobem nazewnictwa z uwzględnieniem hierarchii komunikatów, intuicyjną lokalizacją oraz naturalnych ścieżek poruszania się.
Stadion, hala, basen czy ośrodek rekreacyjny – różne przestrzenie, jeden spójny system
Jedną z charakterystycznych cech obiektów sportowych jest różnorodność przestrzeni znajdujących się często w obrębie jednego kompleksu. Miejski ośrodek sportu i rekreacji może obejmować halę, basen, boiska zewnętrzne, korty tenisowe, lodowisko, siłownię, parkingi oraz tereny rekreacyjne.
W takiej sytuacji oznakowanie powinno nie tylko wskazywać drogę, lecz także porządkować cały teren. Pomocne może być wizualne wydzielenie stref – na przykład poprzez kolory, numery, symbole czy charakterystyczne piktogramy. Szczególnego znaczenia nabierają tutaj również znaki widoczne z większej odległości: pylony, tablice wolnostojące, oznaczenia elewacyjne czy tablice podwieszane. W rozległych przestrzeniach informacje muszą pojawiać się przede wszystkim w miejscach, w których użytkownik podejmuje decyzję dotyczącą dalszego kierunku poruszania się.
Oznakowanie obiektu podczas różnych wydarzeń
Hale widowiskowo-sportowe czy stadiony nie zawsze funkcjonują w taki sam sposób. Ten sam obiekt jednego dnia może gościć wydarzenie sportowe, a innego koncert, targi, konferencję czy imprezę miejską. Zmieniać mogą się wejścia, dostępność części obiektu, organizacja ruchu czy przeznaczenie poszczególnych stref.
Dlatego dobry system wayfindingu powinien łączyć elementy stałe z możliwością stosowania oznakowania czasowego. W zależności od charakteru obiektu można wykorzystywać wymienne tablice, naklejki, systemy modułowe, ekrany oraz inne cyfrowe nośniki informacji. FIFA zwraca uwagę, że system stadionowy powinien uwzględniać możliwość czasowego dostosowywania komunikacji do konkretnego wydarzenia.
Takie podejście pozwala zachować spójność podstawowego systemu informacji wizualnej, a jednocześnie elastycznie reagować na zmieniający się sposób wykorzystywania obiektu.
Estetyka, identyfikacja wizualna i trwałość oznakowania
Obiekty sportowe coraz częściej są również ważnym elementem wizerunku miasta, gminy, klubu czy konkretnego operatora. Dlatego projekt oznakowania powinien współgrać z architekturą obiektu oraz jego identyfikacją wizualną.
Kolorystyka, typografia, piktogramy i forma nośników mogą nawiązywać do identyfikacji klubu, miejskiego ośrodka sportu, samorządu czy samego obiektu. Dobrym przykładem takiego podejścia jest koncepcja systemu informacji wizualnej Areny Poznań, w której oznakowanie zaprojektowano w ścisłym związku z charakterystyczną architekturą hali.
W obiektach sportowych szczególnie istotna jest jednak równowaga pomiędzy brandingiem a funkcjonalnością. Reklamy, oznaczenia sponsorów i elementy marketingowe nie powinny utrudniać odczytywania informacji kierunkowych czy komunikatów związanych z bezpieczeństwem. FIFA zaleca wyraźne rozróżnienie oznakowania wayfindingowego, informacyjnego i bezpieczeństwa od komunikacji komercyjnej.
Nie mniej ważna jest trwałość. Elementy montowane na zewnątrz muszą być dostosowane do działania słońca, opadów, zmian temperatury czy wiatru, natomiast oznakowanie basenów i innych stref o podwyższonej wilgotności powinno być wykonane z materiałów odpowiednich do takich warunków. Dobór technologii i materiału powinien więc wynikać nie tylko z oczekiwanego efektu wizualnego i budżetu, ale przede wszystkim z miejsca montażu i sposobu eksploatacji.
Bezpieczeństwo i dostępność w obiektach sportowych
Przy dużym natężeniu ruchu czy organizacji wydarzeń masowych szczególnego znaczenia nabiera czytelność komunikatów. System informacji wizualnej musi współgrać z oznaczeniami dotyczącymi bezpieczeństwa, dróg ewakuacyjnych, punktów pierwszej pomocy czy stref o ograniczonym dostępie.
Równie istotne jest projektowanie oznakowania z uwzględnieniem możliwie szerokiej grupy użytkowników. Duży kontrast, odpowiednia wielkość tekstu, jednoznaczne piktogramy i logiczne rozmieszczenie informacji ułatwiają korzystanie z obiektu osobom starszym, dzieciom, osobom z niepełnosprawnościami czy gościom zagranicznym. Wytyczne dotyczące stadionów również traktują dostępność oraz czytelność oznakowania dla różnych grup użytkowników jako istotne elementy projektowania infrastruktury.
Kompleksowe oznakowanie obiektów sportowych – od audytu po montaż
W przypadku stadionu, hali widowiskowo-sportowej, basenu czy rozległego kompleksu rekreacyjnego najważniejsze jest spojrzenie na oznakowanie jako na jeden system. Rozmieszczenie pojedynczych tablic bez wcześniejszej analizy dróg użytkowników może nie wystarczyć – szczególnie tam, gdzie na stosunkowo niewielkim obszarze krzyżuje się wiele różnych tras i funkcji.
W HKK Group realizujemy projekty oznakowania kompleksowo.
- Współpracę możemy rozpocząć od audytu budynku i terenu zewnętrznego oraz analizy potrzeb użytkowników.
- Następnie przygotowujemy projekt graficzny i koncepcję systemu informacji wizualnej,
- Planujemy rozmieszczenie poszczególnych nośników, dobieramy odpowiednie materiały.
- Następnie zajmujemy się produkcją i montażem oznakowania.
Przy projektowaniu bierzemy pod uwagę zarówno funkcjonalność i estetykę, jak i budżet inwestycji. Nie każdy element oznakowania musi być wykonany z kosztownych materiałów – w wielu zastosowaniach bardzo dobry efekt można osiągnąć dzięki wykorzystaniu odpowiednio dobranych tworzyw, folii czy materiałów kompozytowych. Z kolei w miejscach wymagających zwiększonej odporności stosujemy rozwiązania dostosowane do warunków eksploatacji.
Jeśli planujesz oznakowanie stadionu, hali sportowej, basenu, ośrodka sportu i rekreacji lub innego obiektu sportowego, zapraszamy do kontaktu. Pomożemy zaprojektować spójny system wayfindingu – od pierwszej tablicy na parkingu aż po oznaczenia konkretnych stref wewnątrz obiektu.
